Ο Γιάννης Δενδρινός, συγγραφέας του βιβλίου «Η Ασήμαντη ιστορία του Δημόνικου Παχτατζή», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα, απαντάει στις ερωτήσεις μας. Πόσο το έργο του μπορεί να έχει επηρεαστεί από άλλους συγγραφείς; Ποιος είναι ο ρόλος της οικογένειας στην ελληνική κοινωνία; Μας μιλάει για τον τίτλο του βιβλίου του και για τους ήρωές του και πώς αυτοί αντιλαμβάνονται τη ζωή, μεταξύ άλλων θεμάτων.
ArtScript: Πείτε μας λίγα λόγια για εσάς, ένα σύντομο βιογραφικό.
Γιάννης Δενδρινός: Γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Ιθάκη. Αυτό και μόνο θα μπορούσε να είναι το βιογραφικό μου. Ο τόπος κι ο άνθρωπος. Αν πρέπει όμως να πω και δυο κουβέντες παραπάνω θα προσέθετα: Σήμερα ζω με την οικογένειά μου και εργάζομαι στην Αθήνα. Διαβάζω και γράφω.
ArtScript: Τι βιβλία προτιμάει να διαβάζει ο Γιάννης Δενδρινός;
Γιάννης Δενδρινός: Κάποτε διάβαζα ό,τι έπεφτε στα χέρια μου, άλλες φορές ανάλογα με τις ανάγκες της επαγγελματικής συγκυρίας. Τώρα, θα έλεγα, σχεδόν μόνο λογοτεχνία. Έτσι κι αλλιώς περιέχει όλα τα υπόλοιπα. Παράδειγμα, διαβάζοντας Παπαδιαμάντη είναι όλα μπροστά σου: η κοινωνιολογική ματιά, η γοητεία του φιλοσοφικού στοχασμού, η θεολογική οπτική, τα ανεξίτηλα ίχνη οικονομικής ιστορίας, τα πάντα, τα φανερά και τα κρυμμένα.
ArtScript: Υπάρχει κάποιος συγγραφέας ή βιβλίο που θα μπορούσατε να πείτε ότι έχει επηρεάσει τη γραφή σας;
Γιάννης Δενδρινός: Πάντοτε τα διαβάσματα επηρεάζουν με κάποιο τρόπο ό,τι γράφουμε. Μερικά από αυτά περισσότερο. Κι αν έπρεπε να αναφέρω κάποιους συγγραφείς που με έχουν μαγέψει με τη γραφή τους και, συνεπώς, επηρεάσει πιο πολύ είναι ο Ίταλο Καλβίνο και ο Ε.Χ. Γονατάς.
ArtScript: Ο ήρωας του βιβλίου σας Δημόνικος Παχτατζής είναι ένας άνθρωπος αυτοδημιούργητος. Για ποιο λόγο θα μπορούσε κάποιος να χαρακτηρίσει ασήμαντη την ιστορία του, όπως αναγράφεται στον τίτλο του βιβλίου;
Γιάννης Δενδρινός: Για να είμαι ειλικρινής το επίθετο «ασήμαντη» είναι προσχηματικό και ειρωνικό. Όχι μόνο επειδή στην εξέλιξη της πλοκής η ιστορία του Δημόνικου Παχτατζή αποδεικνύεται πολύ σημαντική για τους τρίτους και ιδιαίτερα τον άλλο κεντρικό χαρακτήρα της νουβέλας, δηλαδή τον Μάρκο Αδάμη, αλλά και επειδή εξ ορισμού οι μικρές ανθρώπινες ιστορίες αποτελούν– και στη λογοτεχνία και στην πραγματική ζωή– ευκαιρία για μια ουσιαστική νοηματοδότηση του βίου μας.
ArtScript: Η ζωή του Μάρκου Αδάμη επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από τη συνάντησή του με τον Παχτατζή, αν και οφείλεται σε ένα τυχαίο γεγονός. Ο λόγος ήταν η επιμονή του Δημόνικου ή απλά ο Μάρκος έχει βαλτώσει σε τέτοιο βαθμό, που επιζητά απεγνωσμένα την αλλαγή ρότας;
Γιάννης Δενδρινός: Και τα δύο. Πάντως, όποια και αν είναι τα ανθρώπινα κίνητρα, υπάρχουν τυχαία γεγονότα, όπως είπατε, που έρχονται να συναρμόσουν την απόγνωση με την ελπίδα, τη στασιμότητα με την αλλαγή. Και αυτό μας κάνει συχνά να αναρωτιόμαστε, χωρίς να έχουμε πάντως τελεσίδικη απάντηση, εάν αυτό που κινεί τα πράγματα εντέλει είναι μόνο η βούλησή μας, καθώς και η βούληση των άλλων, ή διαδραματίζει κάποιο ρόλο και αυτό που θα αποκαλούσαμε «υπόγειες διασταυρώσεις της μοίρας».
ArtScript: Γράφετε: «Τόσα χρόνια που έβγαζε φωτογραφίες δεν είχε καταλάβει ότι πίσω από τις στημένες πόζες και τα ήρεμα, σαν βυθός ωκεανού, πρόσωπα κρύβονται ιστορίες θαμμένες, άγνωστες, αποσιωπημένες ή ξεχασμένες», πόσες ιστορίες περνάνε απαρατήρητες δίπλα μας μαζί με τους ήρωές τους, ακόμα κι αν πρόκειται για κοντινά μας πρόσωπα; Γιατί συμβαίνει αυτό;
Γιάννης Δενδρινός: Κάθε άνθρωπος είναι ένα σύμπαν από μόνος του. Πως μπορείς να κατανοήσεις, να ψηλαφήσεις καν, έναν ολόκληρο κόσμο;
ArtScript: Είναι η αδιαφορία ένα εν δυνάμει έγκλημα απέναντι στην κοινωνία; Η αποκάλυψη ενός ξένου μυστικού πότε θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ηθική και πότε κουτσομπολιό;
Γιάννης Δενδρινός: Είναι πολύ δύσκολη η ξεκάθαρη απάντηση σε αυτά τα ηθικά διλήμματα. Εκείνο πάντως που ήθελα να θίξω με τη νουβέλα μου είναι, μεταξύ άλλων, το γεγονός ότι κάποιες φορές μια κακώς εννοούμενη αλληλεγγύη που διακρίνει τις σχέσεις των ανθρώπων, ιδίως στην επαρχία, σπανιότερα στη μεγάλη πόλη, οδηγεί ακόμη και στη συνενοχή, π.χ. με την απόκρυψη κακοποιητικών συμπεριφορών.
ArtScript: Η Ελλάδα είναι μια χώρα που η οικογένεια θα μπορούσε να χαρακτηριστεί το Α και το Ω της κοινωνίας; Η επιρροή που ασκεί η οικογένεια είναι ευχή ή κατάρα για το άτομο;
Γιάννης Δενδρινός: Προτιμώ να βλέπω πάντοτε τη θετική πλευρά της οικογένειας. Είναι ένας σημαντικός συνεκτικός αρμός της κοινωνίας, στην ελληνική περίπτωση ακόμη περισσότερο, χωρίς ωστόσο αυτό να σημαίνει ότι σε τούτο το θεσμό εξαντλείται η όποια δυνατότητα κοινωνικής υπόστασης του ατόμου. Από την άλλη, ενώ τα ευεργετήματα της οικογένειας για το άτομο είναι προφανή, π.χ. με τη διαμόρφωση μιας ασφαλούς πορείας κοινωνικοποίησής του, κανείς δεν μπορεί με σιγουριά να αποκλείσει και το αντίθετο, σε περιστάσεις δηλαδή που η οικογένεια αναπαράγει πρότυπα εξάρτησης και ανισότητας.
ArtScript: Λέει ο ήρωάς σας: «Αν μπορούσα με μια κίνηση μόνο να διαγράψω όλα αυτά και να αποκτήσει η πόλη την ηρεμία της ξανά. Να γίνουν όλα όπως πριν, δεν μου αρέσουν οι δραματικές αλλαγές», μήπως η επιθυμία του Μάρκου που αντικατοπτρίζει την άποψη πολλών πολιτών και σε διάφορα θέματα δεν επιτρέπει την ανανέωση και την καλυτέρευση μιας κοινωνίας;
Γιάννης Δενδρινός: Πιθανότατα. Αν και δεν νομίζω ότι η ανανέωση και βελτίωση μιας κοινωνίας αποτελεί απλώς το άθροισμα των ιδιωτικών στάσεων κάθε πολίτη απέναντι στην αλλαγή. Ο δυναμισμός του συλλογικού είναι σαφώς πιο κομβικός.
ArtScript: Γράφετε κάτι αυτή την περίοδο, κι αν ναι θα θέλατε να μας δώσετε μια γεύση;
Γιάννης Δενδρινός: Από τότε που βρέθηκα στη φιλόξενη αγκαλιά των εκδόσεων Διόπτρα έχω εκδώσει δυο νουβέλες. Το «Όλοι αγαπούν τα τραύματά τους» το 2024 και την «Ασήμαντη ιστορία του Δημόνικου Παχτατζή» στο τέλος του 2025. Όπως ανέφερα και στην πρώτη σας ερώτηση, προσπαθώ να διαβάζω και να γράφω συνεχώς, όσο τέλος πάντων μου επιτρέπουν και οι παράλληλες βιοποριστικές υποχρεώσεις μου. Κάτι υπάρχει λοιπόν, αλλά είναι νωρίς να πούμε κάτι περισσότερο.
Διαβάστε επίσης:

