ΟΙ ΞΕΡΙΖΩΜΕΝΟΙ – Διήγηση ενός χωριάτη-
ΒΑΣΟΣ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ
-Εκδόσεις Τόπος-
Ο άνθρωπος συνηθίζει σιγά σιγά και τα χειρότερα πράγματα. Φτάνει να τρέχει μεροκάματο.
Στη σειρά Αειθαλή, επανακυκλοφορεί το βιβλίο του Βάσου Δασκαλάκη «Οι Ξεριζωμένοι», το μοναδικό μυθιστόρημα του συγγραφέα! Αειθαλή σαν τα δέντρα που χειμώνα καλοκαίρι διατηρούν τα φύλλα τους έτσι και το βιβλίο αυτό, σχεδόν έναν αιώνα από την πρώτη του κυκλοφορία, διατηρεί την αξία του και μιλάει στον άνθρωπο του 21οι αιώνα όπως μίλησε και στου 20ου.
Ο κεντρικός ήρωας ένα νεαρό αγόρι, ο πατέρας του αν και άνθρωπος της υπαίθρου, θεωρεί ότι ο γιος του πρέπει να προχωρήσει με τα γράμματα, επιθυμία και του ίδιου του παιδιού. Όμως από ένα στραβοπάτημα της μοίρας το παιδί αντί για το Γυμνάσιο, καταλήγει στα μεταλλεία στο Λαύριο να εργάζεται. Μάλιστα τους έξι πρώτους μήνες δεν αμείβεται, αφού θεωρείται ότι ο μικρός μαθαίνει την τέχνη, αλλά και έξι μήνες αργότερα ο μισθός του θα είναι αρκετά χαμηλός.
Το παιδί, όπως και τόσα άλλα παιδιά, δεν μπορεί να μην αποδεχτεί τις συνθήκες. Σηκώνεται αχάραγα να πάει στο μεταλλείο, μια δουλειά σκληρή, πόσο μάλλον για ένα νεαρό αγόρι. Ανέμελες στιγμές στη ζωή του ελάχιστες, ίσα για να του δίνουν κουράγιο να συνεχίζει κάθε μέρα σαν καλοκουρδισμένο γρανάζι. Η παιδική, και σε πολλές περιπτώσεις, βαριά εργασία στις αρχές του 20ου αιώνα δεν ήταν απλά αποδεκτή, αλλά σε μεγάλα ποσοστά του πληθυσμού κανόνας.
Ο Δασκαλάκης χρησιμοποιεί την προσωπική του εμπειρία στα λατομεία του Λαυρίου, ως παιδί μαθητευόμενο σε αυτά, και μέσα από τα μάτια του νεαρού ήρωά του παρακολουθούμε τη ζωή της κοινότητας, μέσα και έξω από το λατομείο, αλλά και τα τερτίπια των προϊσταμένων και εργοδοτών, ως προς τη χειραγώγηση. Την ανησυχία για το μεροκάματο, τα εργασιακά δυστυχήματα. Ό,τι δηλαδή περιλαμβάνει η ζωή σε μια τέτοια δουλειά και που ίσως έναν αιώνα αργότερα να μην έχουμε κάνει όσα βήματα μπροστά χρειάζεται.
Ενδιαφέρον έχει και το επίμετρο στο τέλος του βιβλίου, από την εγγονή του Δασκαλάκη, Ήβη. Παρά τη δυσκολία του συγγραφέα να εκδώσει το μυθιστόρημά του, αν και είναι ήδη γνωστός στους κύκλους των εκδοτών ως μεταφραστής σπουδαίων ξένων συγγραφέων π.χ. Ίψεν, όταν θα κυκλοφορήσει τα ελληνικά γράμματα θα το υποδεχτούν με ενθουσιασμό. Στο επίμετρο θα διαβάσετε κριτικές σύγχρονων λογοτεχνών του Δασκαλάκη για το βιβλίο, αποσπάσματα από συνεντεύξεις του. Ένα κείμενο περιεκτικό για να μας δώσει μια γεύση χωρίς να ξεχειλώνει σε έκταση.
Ένα κυριολεκτικά αειθαλές κείμενο, που μετά από 100 χρόνια διατηρεί όλα του τα φύλλα ακέραια.
Μαίρη Β.
